ISO 9001:2026 – Tổng Quan Bản Dự Thảo Thứ Hai (Second Draft)

Phân Tích Bản DIS ISO 9001:2026

Bản Draft International Standard (DIS) – ISO 9001:2026 là bản dự thảo quan trọng trong lộ trình sửa đổi tiêu chuẩn ISO 9001. Đây là giai đoạn mà cộng đồng quốc tế, các tổ chức chứng nhận, doanh nghiệp và chuyên gia có thể nghiên cứu, chuẩn bị và đóng góp ý kiến trước khi tiêu chuẩn chính thức được ban hành.

Bài viết này cung cấp tổng quan có chọn lọc và phân tích các định hướng chính trong bản DIS ISO 9001:2026, giúp doanh nghiệp hiểu đúng tinh thần thay đổi của tiêu chuẩn.

ISO 9001:2026 (DIS) là gì?

ISO 9001:2026 (DIS) là bản dự thảo quốc tế lần thứ hai của tiêu chuẩn ISO 9001, được xây dựng và xem xét bởi ISO/TC 176 – Ủy ban kỹ thuật ISO phụ trách lĩnh vực quản lý chất lượng.

Ở giai đoạn DIS:

• Tiêu chuẩn chưa áp dụng chính thức
• Nội dung có thể tiếp tục được điều chỉnh
• Mục tiêu chính là lấy ý kiến phản hồi từ thực tiễn áp dụng

ISO 9001:2026 có thay đổi cấu trúc so với ISO 9001:2015 không?

Theo bản DIS:

• Cấu trúc cấp cao (HLS) vẫn được giữ nguyên
• Các điều khoản chính (Clause 4–10) không thay đổi số thứ tự
• Trọng tâm thay đổi nằm ở cách diễn đạt, phạm vi xem xét và chiều sâu yêu cầu

👉 Điều này giúp doanh nghiệp đang áp dụng ISO 9001:2015 dễ chuyển đổi, nhưng vẫn cần chuẩn bị về nhận thức và phương pháp tiếp cận.

Những định hướng nổi bật trong bản DIS ISO 9001:2026

1. Mở rộng cách tiếp cận bối cảnh tổ chức (Clause 4)

Bản DIS nhấn mạnh hơn việc tổ chức cần:

• Xem xét các yếu tố thay đổi nhanh của môi trường kinh doanh
• Nhận diện ảnh hưởng từ công nghệ, thị trường, chuỗi cung ứng
• Đánh giá bối cảnh không chỉ tại thời điểm xây dựng hệ thống, mà trong suốt vòng đời vận hành

➡️ Bối cảnh tổ chức trở thành nền tảng cho mọi quyết định trong hệ thống quản lý chất lượng.

2. Rủi ro và cơ hội được đặt trong tư duy quản trị dài hạn (Clause 6.1)

ISO 9001:2026 (DIS) không chỉ dừng ở “xác định rủi ro” mà:

• Nhấn mạnh tư duy cơ hội
• Liên kết rủi ro – cơ hội với chiến lược, mục tiêu và cải tiến
• Yêu cầu tổ chức chứng minh cách thức xem xét, không phải chỉ lập danh sách

👉 Đây là bước chuyển từ “tuân thủ” sang quản trị chất lượng chủ động.

3. Vai trò lãnh đạo và văn hóa tổ chức được làm rõ hơn (Clause 5.1)

Bản DIS thể hiện rõ:

• Vai trò của lãnh đạo trong định hướng hành vi và văn hóa chất lượng
• Không chỉ cam kết trên giấy tờ, mà phải thể hiện trong vận hành
• Văn hóa chất lượng được xem là yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu lực QMS

➡️ Con người và hành vi trở thành yếu tố trung tâm của hệ thống.

4. Nhận thức về công nghệ và chuyển đổi số

ISO 9001:2026 không yêu cầu bắt buộc áp dụng AI hay công nghệ số, tuy nhiên:

• Tổ chức cần xem xét ảnh hưởng của công nghệ đến hệ thống chất lượng
• Nhận thức về dữ liệu, tự động hóa, hệ thống số được đề cập rõ hơn
• Phù hợp với bối cảnh chuyển đổi số và quản trị hiện đại

👉 Tiêu chuẩn tập trung vào nhận thức và kiểm soát, không chạy theo xu hướng công nghệ.

5. Tăng cường khả năng tích hợp hệ thống quản lý

Bản DIS tiếp tục củng cố vai trò của ISO 9001 như:

• Nền tảng cho hệ thống quản lý tích hợp (IMS)
• Dễ dàng liên kết với các tiêu chuẩn về môi trường, an toàn, an ninh thông tin, ESG
• Hướng đến quản trị doanh nghiệp toàn diện, thay vì các hệ thống rời rạc

Doanh nghiệp nên làm gì trong giai đoạn DIS?

Trong giai đoạn ISO 9001:2026 chưa ban hành chính thức, doanh nghiệp nên:

• Nghiên cứu bản DIS để hiểu định hướng thay đổi
• Đánh giá sơ bộ mức độ ảnh hưởng đến hệ thống hiện tại
• Nâng cao nhận thức cho lãnh đạo và đội ngũ quản lý
• Theo dõi các thông báo chính thức từ tổ chức chứng nhận

📌 Chưa cần thay đổi hệ thống ngay, nhưng không nên chờ đến khi tiêu chuẩn có hiệu lực mới bắt đầu chuẩn bị.

Vai trò của NQA Việt Nam trong giai đoạn chuyển đổi

Là tổ chức chứng nhận được công nhận quốc tế, NQA Việt Nam:

• Theo dõi sát quá trình phát triển ISO 9001:2026
• Cung cấp thông tin cập nhật, chính xác theo từng giai đoạn
• Hỗ trợ doanh nghiệp hiểu đúng – chuẩn bị đúng – chuyển đổi có kiểm soát

ISO 9001:2026 (DIS) không phải là cuộc cách mạng về cấu trúc, mà là sự tiến hóa về tư duy quản lý chất lượng.

Bản dự thảo thứ hai cho thấy ISO 9001 đang dịch chuyển rõ ràng sang:

• Quản trị dựa trên bối cảnh
• Tư duy cơ hội
• Vai trò con người và văn hóa
• Khả năng tích hợp và phát triển bền vững

Doanh nghiệp hiểu sớm sẽ chủ động – không bị động trong giai đoạn chuyển đổi sắp tới.

Dịch vụ liên quan tại NQA Việt Nam

Để chuẩn bị cho lộ trình chuyển đổi ISO 9001:2015 → ISO 9001:2026, doanh nghiệp có thể tham khảo:

• Đào tạo nhận thức & đánh giá nội bộ ISO 9001 (phiên bản mới)

👉 https://nqa.com.vn/vi/chuong-trinh-dao-tao.nl.html

• Chứng nhận ISO 9001 theo lộ trình chuyển đổi tiêu chuẩn

👉 https://nqa.com.vn/vi/chung-nhan.pd/iso-9001-he-thong-quan-ly-chat-luong-qms.html

📌 ISO 9001:2026 hiện đang ở giai đoạn dự thảo (DIS). Doanh nghiệp nên chuẩn bị về nhận thức và năng lực, chưa cần chuyển đổi ngay.

📞 Hotline: 0912 300 560

🌐 Website: https://nqa.com.vn